اطلاعات مربوط به مدرس :
نام و نام خانوادگی : محمدرضا خاکسار آخرین مدرک تحصیلی: PhD رشته تحصیلی: سم شناسی
رتبه دانشگاهی: استادیار گروه آموزشی : مهندسی بهداشت حرفه ای سابقه آموزشی : 8
سابقه تدریس درس مورد نظر : 9
سایر مدرسین :
اطلاعات مربوط به فراگیران :
رشته تحصیلی: علوم آزمایشگاهی مقطع: کارشناسی پیوسته نیمسال تحصیلی: اول
سال تحصیلی: 1396
اطلاعات مربوط به درس : سم شناسی
نوع درس: تئوری تعداد واحد: 1 تعداد جلسه 9
تعداد ساعات : 17
اطلاعات مربوط به ارزشیابی :
نوع ارزشیابی : سازنده- پایانی نوع امتحان میان ترم: نوع امتحان پایان ترم: صحیح - غلط
اجزاءنمره نهائی
حضور منظم و مشارکت در مباحث کلاسی:10درصد
کوئیزهای کلاسی:20درصد
ارائه کنفرانس و تهیه گزارش:20درصد
امتحان پایان ترم:60درصد
اطلاعات مربوط به نحوه تدریس:
شیوه آموزشاستراتژي آموزشي فعاليت هاي دانشجو رسانه هاي آموزشي عرصه آموزش
ارائه مطالب به صورت سخنرانی اطلاعات قبلی دانشجویان با ذکر چند سوال قبل از شروع درس و یا در حین کلاس سنجیده می شود. 1 یا 2 جلسه تدریس از روش PBL و TBL استفاده می گردداستاد محور و دانشجو محور حضور منظم و مشارکت در مباحث کلاسی کوئیزهای کلاسی ارائه کنفرانس و تهیه گزارش شرکت در امتحان
کتاب
کامپیوتر
ویدئو پروژکتور
ماژیک و وایت بورد
اینترنت
پاور پوینت
کلاس درس
شماره جلسه: 1
اهداف کلی: آشنایی با مقدمات ،تعاریف و کليات سم شناسی
ردیف رفتار ویژه عینی (اهداف رفتاری)
1 شاخه های مختلف سم شناسی را برشمرد و خصوصیات کاربردی هر یک را توضیح دهد.
2 اصطلاحات سم شناسی از قبیل xenobiootic ،toxicant را همراه با تفاوت های آنها بیان کند.
3 انواع مسمومیت ها را با توجه با تاثیر پذیری سموم بر ارگان مختلف بدن بازگو کند.
4 تفاوت بین مسمویت های حاد و مزمن را شرح دهد.
5 جداول ظرفیت فیزیولوژیک بدن در مقابله با عوامل سمی بیان نماید.
6 مشخص ترین علائم بالینی و راه های پیشگیری کلی از مسمومیت های متداول را نام ببرد و توضیح دهد.
7
شماره جلسه: 2
اهداف کلی: آشنایی با مطالعات و حیطه های سم شناسی
ردیف رفتار ویژه عینی (اهداف رفتاری)
1 انواع مطالعات سم شناسی را نام ببرد و خصوصیات هریک را توضیح دهد.
2 نحوه طراحی و اجرای مطالعه سم شناسی را تشریح کند.
3 انواع دوره تماس با سم و نحوه تعمیم دیتا ها را بیان کند.
4 تفاوت بین حیطه های مطالعاتی سم شناسی از قبیل توصیفی،مکانیسمی و مقرارتی را بیان نماید.
5 زمینه های مطالعاتی هر یک از رشته های سم شناسی را از لحاظ تجربی و علمی شرح دهد.
6 ارتباط بین بروز مسمومیت ناشی از مواجهه با ترکیبات سمی را در بین حیوان و انسان توضیح دهد.
7
شماره جلسه: 3
اهداف کلی: آشنایی با توکسیکوکینتیک،تعاریف وعوامل موثر برآن
ردیف رفتار ویژه عینی (اهداف رفتاری)
1 توکسیکو کینتیک را تعریف کند و عوامل تعیین کننده آن را بازگو نماید.
2 انواع راه های مختلف ورود سموم به بدن را همراه با نقش اندامهای مختلف بدن رادرتوکسیکوکینتیک برشمرد.
3 عوامل موثردر جذب،توزیع و دفع مواد سمی در اندامهای مختلف بدن را توضیح دهد.
4 فراهمی زیستی و حجم انتشار را تعریف نموده و نحوه محاسبه آنرا بازگوکند.
5 اصطلاح متابولیسم وبیوترانسفورماسیون را تعریف کندوعوامل موثردر متابولیسم مواد سمی در اندامهای مختلف را را تشریح کند
6 نحوه حذف مواد از طریق کبد همراه با چرخه روده ای-کبدی ونقش آنرا در سرنوشت مواد دربدن راتوضیح دهد.
7 انواع آنزیمهای متابولیزه کننده دارو از لحاظ سیستم میکروزومال کبدی و خانواده بزرگ سایتوکروم P450 را از لحاظ نحوه طبقه بندی،نامگذاری ونوع عملکرد برشمرد و چند مثال بزند.
8 انواع واکنشهای کاتالیز شده توسط آنزیم های سیتوکروم P450 و آنزیم های غیر ازسیتوکروم P450 وعوامل موثر بر فعالیت آنها را برشمرد وچند مورد را بازگونماید.
9
شماره جلسه: 4
اهداف کلی: آشنایی با توکسیکو دینامیک و منحنی دوز- پاسخ
ردیف رفتار ویژه عینی (اهداف رفتاری)
1 توکسیکو دینامیک را تعریف کند و عوامل تعیین کننده آن را بیان کند.
2 فرآیند دوز – پاسخ ودوز -اثر را همراه با اصطلاحاتی مانند زمان سمیت و زمان کشندگی شرح دهد.
3 منحنی دوز پاسخ را بطور کلی و با توجه به مقادیر معمول همراه با عوامل تعیین کننده آن ترسیم نماید
4 عوامل موثر بر منحنی دوز – پاسخ مانند میزان تماس،محدوده تماس،دوز سمی،دوز کشنده و غیره را تعریف نماید.
5 تداخل ما بین ترکیبات را همراه با خصوصیات فیزیولوژیک آن تعریف نماید. ا
6 انواع تداخل های شیمیایی از قبیل ,Antagonistic Additive, Potentiating, Synergistic را باذکر مثال بیان کند.
7 اصطلاحاتی چون LD50,LC50,MAC, ADI, Limit Residue, TLV, Daily Dosage , را تعریف نماید.
8 مفاهیمی چون Safety factor, ,NOEL, NOAEL را تعریف کند وچگونگی کاربرد آنها را در تعیین استانداردهای مواجهه سمیتی بیان کند.
9
شماره جلسه: 5
اهداف کلی: آشنایی با سمیت های ناشی از مواجهه با فلزات سنگین
ردیف رفتار ویژه عینی (اهداف رفتاری)
1 توکسیکوکینتیک و توکسیکودینامیک مسمومیت با سرب را شرح دهد.
2 مهمترین علائم بالینی و پاراکلینیکی همراه با مسمومیت حاد و مزمن ناشی از مواجهه شغلی با سرب را برشمرد.
3 توکسیکوکینتیک و توکسیکودینامیک مسمومیت با ارسنیک را تشریح کند.
4 مهمترین علائم بالینی و پاراکلینیکی همراه با مسمومیت حاد و مزمن ناشی از مواجهه شغلی با ارسنیک را بازگوکند.
5 توکسیکوکینتیک و توکسیکودینامیک مسمومیت با جیوه را بیان کند.
6 مهمترین علائم بالینی و پاراکلینیکی همراه با مسمومیت حاد و مزمن ناشی از مواجهه شغلی با جیوه را بازگونماید.
7 توکسیکوکینتیک و توکسیکودینامیک مسمومیت با کادمیم را بیان نماید.
8 مهمترین علائم بالینی و پاراکلینیکی همراه با مسمومیت حاد و مزمن ناشی از مواجهه شغلی با کادمیم را فهرست کند.
9
شماره جلسه: 6
اهداف کلی: آشنایی باآفت کش ها و سمیت های ناشی از مواجهه با آنها
ردیف رفتار ویژه عینی (اهداف رفتاری)
1 آفت کش ها را تعریف کند وروش های مختلف طبقه بندی آفت کش ها رابراسای نوع ساختار وعمل فهرست کند.
2 راه های کلی حفاظت و مقابله در برابر مخاطرات ناشی از مواجهه با آفت کش ها را لیست کند.
3 مکانیسم اثر، علائم ونشانه های فیزیولوژیک و بالینی، نحوه درمان و آنتی دوت مناسب سمیت سموم ارگانوکلره برسیستم های بیولوژیک را تشریح کند
4 مکانیسم اثر، علائم ونشانه های فیزیولوژیک و بالینی، نحوه درمان و آنتی دوت مناسب سمیت سموم ارگانوفسفره برسیستم های بیولوژیک را بیان کند.
5 مکانیسم اثر، علائم ونشانه های فیزیولوژیک و بالینی، نحوه درمان و آنتی دوت مناسب سمیت سموم کارباماته برسیستم های بیولوژیک را توضیح دهد
6 مکانیسم اثر، علائم ونشانه های فیزیولوژیک و بالینی، نحوه درمان و آنتی دوت مناسب سمیت سموم بی پیریدیل برسیستم های بیولوژیک را بازگو کند
7 مکانیسم اثر، علائم ونشانه های فیزیولوژیک و بالینی، نحوه درمان و آنتی دوت مناسب سمیت سموم جونده کش های ضد انعقادی برسیستم های بیولوژیک را بیان نماید
8 چند سم علف کش را نام ببرد ومکانیسم اثر، علائم بالینی، نحوه درمان و آنتی دوت مناسب مسمومیت با آنها را تبیین کند.
9
شماره جلسه: 7
اهداف کلی: آشنایی با سمیت ناشی ازمواجهه با حلال ها
ردیف رفتار ویژه عینی (اهداف رفتاری)
1 خصوصیات فیزیکی و شیمیایی،توکسیکوکینتیک،مشاغل با مواجهه متداول،علائم و نشانه های بالینی و راه های مقابله و درمان مسمومیت با بنزن ودی متیل بنزن را شرح دهد.
2 خصوصیات فیزیکی و شیمیایی،توکسیکوکینتیک،مشاغل با مواجهه متداول،علائم و نشانه های بالینی و راه های مقابله و درمان مسمومیت با تولوئن را بازگو کند.
3 خصوصیات فیزیکی و شیمیایی،توکسیکوکینتیک،مشاغل با مواجهه متداول،علائم و نشانه های بالینی و راه های مقابله و درمان مسمومیت با سیکلوهگزان و n- هگزان را تشریح کند.
4 خصوصیات فیزیکی و شیمیایی،توکسیکوکینتیک،مشاغل با مواجهه متداول،علائم و نشانه های بالینی و راه های مقابله و درمان مسمومیت با اتانل ومتانل را توضیح دهد.
5 خصوصیات فیزیکی و شیمیایی،توکسیکوکینتیک،مشاغل با مواجهه متداول،علائم و نشانه های بالینی و راه های مقابله و درمان مسمومیت با تتراکلرید کربن وکلروفرم را بازگونماید.
6 خصوصیات فیزیکی و شیمیایی،توکسیکوکینتیک،مشاغل با مواجهه متداول،علائم و نشانه های بالینی و راه های مقابله و درمان مسمومیت شغلی با تری کلرواتان و تری کلرواتیلن را تشریح کند.
7 خصوصیات فیزیکی و شیمیایی،توکسیکوکینتیک،مشاغل با مواجهه متداول،علائم و نشانه های بالینی و راه های مقابله و درمان مسمومیت شغلی با حلال های استری مانند متیل فرمات و متیل استات را برشمرد.
8 خصوصیات فیزیکی و شیمیایی،توکسیکوکینتیک،مشاغل با مواجهه متداول،علائم و نشانه های بالینی و راه های مقابله و درمان مسمومیت شغلی با حلال های حلال های اتری مانند دی اتیل اتر و حلال های کتونی از قبیل استون را بیان نماید.
9
شماره جلسه: 8
اهداف کلی: آشنایی با سموم حیوانی و غذایی
ردیف رفتار ویژه عینی (اهداف رفتاری)
1 اصطلاحات سم شناسی حیوانی از قبیل toxin poison venom, را همراه با تفاوت های آنها بیان کند.
2 مارها را از لحاظ نوع زهر و مکانیسم اثر طبقه بندی نماید و از هر گروه مثالی بزند.
3 عقرب ها را از لحاظ نوع زهر و مکانیسم اثر طبقه بندی نماید از هر گروه مثالی بزند.
4 مکانیسم اثر همراه با کاربرد بیولوژیک اجزای زهرزنبور عسل را بیان کند.
5 جنبه های کلی علائم بالینی و نحوه درمان مسمومیت های حیوانی ناشی از گزش و نیش زدگی را تشریح کند.
6 مواد افزودنی و خوراکی را براساس نوع کاربرد و سمیت مورد انتظار طبقه بندی نماید.
7 مفاهیمی مانند ایدیوسنکرازی ،عدم تحمل غذایی، آلرژی غذایی و آلرژن ها را تعریف کند.
8 آلودگی های همراه با مواد غذایی ناشی از فلزات سنگین،مواد شیمیایی و آلی وترکیبات بیوژنیک با منشا حیوانی و گیاهی را تبیین کند.
9
شماره جلسه: 9
اهداف کلی: آشنایی با سمیت شغلی ناشی گازها،بخارات
ردیف رفتار ویژه عینی (اهداف رفتاری)
1 نوع اثر،مکانیسم عمل ،علائم بالینی و نحوه پیشگیری و درمان مسمومیت ی ناشی ازمواجهه با گاز های سمی مانند دی اکسید کربن ومونوکسید کربن را توضیح دهد.
2 نوع اثر،مکانیسم عمل ،علائم بالینی و نحوه پیشگیری و درمان مسمومیت ناشی ازمواجهه با گاز های خفه کننده دیگر مانند سولفید هیدروژن و سیانیدها را شرح دهد.
3 نوع اثر،مکانیسم عمل ،علائم بالینی و نحوه پیشگیری و درمان مسمومیت ناشی ازمواجهه با ترکیبات هالوژنه مانند فلوئور،کلر ، برم و اسیدهای هالوژنه را بیان کند.
4 نوع اثر،مکانیسم عمل ،علائم بالینی و نحوه پیشگیری و درمان مسمومیت ناشی ازمواجهه با گاز های محرک اکسید کننده مانند اکسیدهای نیتروژن،گوگرد،ازن و فسژن و بخارات اسیدی و عوامل حساسیت زا را بازگوکند.
5


رفرنس ها :
1.سم شناسی،تالیف قطب سم شناسی و مواد خوراکی،دانشگاه علوم پزشکی و خدمات بهداشتی و درمانی تهران،چاپ دوم،1391 2.Toxicology, the Basic science of poisons. Casarett and Doull’s, Eighth Edition, Curtis D.Klaassen(eds.). McGraw-Hill Professional, New York, (8th Edition),2013. 3.Essentials of toxicology, Casarett & Doull’s, Curtis D. Klaassen & John B. Watkins (eds.).international edition, McGraw-Hill Medical, New York, (3th Edition),2015. 4.Haddad and Winchester's Clinical Management of Poisoning and Drug Overdose (2007). 5.Principle of biochermical toxicology, J.Timberel.Latest edition