اطلاعات مربوط به مدرس :
نام و نام خانوادگی : محمدرضا خاکسار آخرین مدرک تحصیلی: PhD رشته تحصیلی: سم شناسی
رتبه دانشگاهی: استادیار گروه آموزشی : مهندسی بهداشت حرفه ای سابقه آموزشی : 8
سابقه تدریس درس مورد نظر : 7
سایر مدرسین :
اطلاعات مربوط به فراگیران :
رشته تحصیلی: دندانپزشکی مقطع: دکترای عمومی نیمسال تحصیلی: اول
سال تحصیلی: 1395
اطلاعات مربوط به درس : فارماکولوژی
نوع درس: تئوری تعداد واحد: 2 تعداد جلسه 17
تعداد ساعات : 34
اطلاعات مربوط به ارزشیابی :
نوع ارزشیابی : سازنده- پایانی نوع امتحان میان ترم: PBL، تشریحی، کوییز، تستی نوع امتحان پایان ترم: PBL، تشریحی، کوییز، تستی
اجزاءنمره نهائی
کوئیز:5درصد
تکالیف (پژوهش و ترجمه):10درصد
حضور فعال:5درصد
امتحان میان ترم:30درصد
امتحان پایان ترم:50درصد
اطلاعات مربوط به نحوه تدریس:
شیوه آموزشاستراتژي آموزشي فعاليت هاي دانشجو رسانه هاي آموزشي عرصه آموزش
سخنرانی، بحث گروهی، یادگیری مبتنی بر تیم(TBL)استاد محور و دانشجو محور حضور به موقع در کلاس، شرکت در فعالیتهای گروهی کلاس و جلسات پرسش و پاسخ،پاسخ به کوئیزها ی مختلف کلاس،توجه به مطالب مطرح شده،یادداشت برداری از نکات مهم و پاسخ به سئوالات ترجمه مباحث مرتبط با داروشناسی
کتاب
کامپیوتر
ویدئو پروژکتور
ماژیک و وایت بورد
اینترنت
پاور پوینت
کلاس درس
شماره جلسه: 1
اهداف کلی: آشنایی بااصول پایه و مفاهیم کلی علم فارماکولوژی
ردیف رفتار ویژه عینی (اهداف رفتاری)
1 منابع اطلاعاتی در فارماکولوژی و منابع اطلاعات دارویی را نام ببرد
2 داروها را از نظر منشا طبقه بندی نماید
3 نحوه ورود داروهای جدید به بازار دارویی ومراحل تحقیقات دارویی را شرح دهد
4 علل نیاز به اشکال دارویی مختلف از داروها را بیان کند
5 علل استفاده وانواع مختلف فرآورده های تزریقی و ویژگی هر یک را توضیح دهد
6 انواع فرآورده های استنشاقی را توضیح دهد و نحوه صحیح استفاده از آن ها را بیان نماید
7 انواع فرآورده های موضعی را توضیح دهد و تفاوت های مهم بین آن ها چه از نظر ماهیت شکل دارویی و چه از نظر ویژگی های آنها در مصرف بالینی را شرح دهد
8 خصوصیات فرآورده های چشمی، بینی و گوشی را توصیف نماید.
شماره جلسه: 2
اهداف کلی: آشنایی بااصول فارماکوکینتیک داروها و اهمیت آن
ردیف رفتار ویژه عینی (اهداف رفتاری)
1 علم فارماکوکینتیک را تعریف کندو اجزای آن را شرح دهد
2 فاکتورهای فیزیکوشیمیایی مؤثر بر عبور داروها از غشاء های بیولوژیکی را توضیح دهد
3 فرایند جذب داروها را شرح دهد و فاکتورها ی مؤثر بر آن را بیان کند
4 مفهوم الگوی انتشار داروها در بدن و مراحل مختلف آن را توضیح دهد
5 فاکتورهای مؤثر در متابولیسم داروها را تعریف نماید
6 راههای مختلف دفع داروها و عوامل موثر بر آن را توضیح دهد
7 روابط ریاضی مربوط به تعیین دوز و فاصله زمانی تجویز دارو را شرح دهد
شماره جلسه: 3
اهداف کلی: آشنایی با اصول فارماکودینامیک داروها و اهمیت آن
ردیف رفتار ویژه عینی (اهداف رفتاری)
1 چگونگی تداخل داروها با رسپتورها و بروز پاسخ نسبت به داروها را تعریف کند
2 معیارهای مقایسه کمی داروها ) (ED50, potency, efficacyرا شرح دهد
3 ضریب درمانی داروها ) (therapeutic indexرا توضیح دهد
4 ماهیت رسپتورها را به عنوان اهداف داروها شرح دهد .سایر محل های عمل داروها را بیان کند
5 انواع رسپتور ها را از نظر نوع عملکرد و بر اساس مکانیسم های پیام رسانی و Signalingرا با ذکر مثال طبقه بندی نماید
6 پیام رسان های ثانویه راشرح دهد و نقش پیام رسان های ثانویه را در تنظیم عملکرد های سلولی توضیح دهد
7 اصطلاحات آگونیست ‚آنتاگونیست تفاوت آنتاگونیست های فارماکولوژیک، شیمیایی و فیزیولوژیک را شرح دهد
8 منحنی های دوز -پاسخ و کاربرد آنها را نام برده و اهمیت آن ها را شرح دهد
شماره جلسه: 4
اهداف کلی: آشنایی با داروهای موثر برسیستم اعصاب مرکزی(CNS)
ردیف رفتار ویژه عینی (اهداف رفتاری)
1 فیزیولوژی و بیوشیمی سیستم اعصاب سمپاتیک و پاراسمپاتیک را توضیح دهد
2 طبقه بندی گیرنده های سیستم اعصاب سمپاتیک راتوضیح دهد
3 طبقه بندی گیرنده های سیستم اعصاب پاراسمپاتیک را توضیح دهد
4 مراحل ساخت، ذخیره سازی و آزاد شدن نوروترانسمیتر های سسیتم عصبی سمپاتیک را شرح دهد
5 مراحل ساخت، ذخیره سازی و آزاد شدن نوروترانسمیتر های سسیتم عصبی پاراسمپاتیک را شرح دهد
6 اعمال ناشی از تحریک گیرنده های سیستم های اعصاب سمپاتیک را بیان نماید
7 اعمال ناشی از تحریک گیرنده های سیستم های اعصاب پاراسمپاتیک را بیان نماید
8 رابطه بین سیستم های اعصاب سمپاتیک و پاراسمپاتیک را توضیح دهد
شماره جلسه: 5
اهداف کلی: آشنایی با داروهای موثر بر سیستم کولینرژیک و آدرنرژیک
ردیف رفتار ویژه عینی (اهداف رفتاری)
1 مکانیسم اثر داروهای آگونیست گیرنده های کولینرژیک را توصیف نماید
2 اثرات فارماکولوزیک آگونیست های گیرنده های کولینرژیک را در بدن شرح دهد
3 آگونیست های گیرنده های کولینرژیک را از نظر عمل فیزیولوژیک طبقه بندی نماید
4 عوارض جانبی و موارد منع مصرف داروهای کولینرژیک را بیان نماید
5 مکانیسم اثر داروهای آنتاگونیست گیرنده های آدرنرژیک را شرح دهد
6 اثرات فارماکولوژیک آنتاگونیست های گیرنده های آلفا و بتا آدرنرژیک را در بدن شرح دهد
7 کاربردهای درمانی آلفا بلاکرها را بیان نماید
8 کاربردهای درمانی قلبی عروقی بتا بلاکرها را شرح دهد
شماره جلسه: 6
اهداف کلی: آشنایی باداروهای موثر بر قلب و عروق
ردیف رفتار ویژه عینی (اهداف رفتاری)
1 هیپرتانسیون را تعریف کند وداروهای ضد فشار خون بالای شریانی را طبقه بندی کند
2 مکانیسم عمل هر کدام از گروه های دارویی ضد فشار خون را توصیف نماید
3 عوارض و موارد منع مصرف هر کدام از گروه های دارویی ضد فشار خون را بیان کند
4 مکانیسم عمل داروهای مسدد کانال کلسیم را توضیح دهد
5 اثرات فارماکوکینتیک و همودینامیک نیترات ها را شرح دهد
6 آنژین صدری و مکانیسم پیدایش آن را توضیح دهد
7 گلیکوزید ها و سایرگروه های دارویی مورد مصرف در نارسایی قلبی را نام ببرد
8 گروه های دارویی ضد آریتمی را نام ببرد و مکانیسم عمل آنها را شرح دهد
شماره جلسه: 7
اهداف کلی: آشنایی باداروهای ضد التهاب غیر استروئیدی(NSAIDs)
ردیف رفتار ویژه عینی (اهداف رفتاری)
1 التهاب را تعریف نماید وـ چگونگی بروز و آثار فارماکولوژیک ناشی از آن را شرح دهدد
2 داروهای ضدالتهاب غیراستروئیدی رایج ومکانیسم اثرآنها را بیان نماید
3 اثرات درمانی داروهای ضدالتهاب غیراستروئیدی را شرح دهد
4 عوارض جانبی ناشی ازداروهای ضدالتهاب غیراستروئیدی را توضیح دهد
5 تفاوت های ما بین سیکلواکسیژنازهای COXI و COXII را شرح دهد
6 خصوصیات استامینو فن ، کاربرد درمانی استامینوفن و عوارض جانبی ناشی از مصرف آن را توضیح دهد
7 مهار کننده های غیر اختصاصی سیکلواکسیژناز ها را شرح دهد
8 فارماکولوژی بالینی داروهای ضد التهاب غیر استروئیدی را توصیف نماید
شماره جلسه: 8
اهداف کلی: آشنایی باداروهای بیحس کننده
ردیف رفتار ویژه عینی (اهداف رفتاری)
1 تاریخچه ای داروهای بیحس کننده های موضعی را بیان نماید
2 مکانیسم ایجاد پتانسیل عمل را در فیبرهای تحریک پذیر توضیح دهد
3 تقسیم بندی داروهای بیحس کننده موضعی و داروهای هر گروه را شرح دهد
4 مکانیسم اثر داروهای بیحس کننده موضعی را بطور کامل توصیف نماید
5 کینتیک داروهای بیحس کننده موضعی و عوامل موثر بر متابولیسم آنها را توضیح دهد
6 تاثیر خواص فیریکوشیمیائی این داروها بر خواص فارماکولوژیکی آنها را شرح دهد
7 تفاوت های فارماکولوژیکی بین داروهای بیحس کننده موضعی استری و آمیدی را بیان کند
8 کاربردهای درمانی، نحوه مصرف و عوارض و تداخلات داروهای بیحس کننده موضعی را توصیف کند
شماره جلسه: 9
اهداف کلی: آشنایی باداروهای بیهوش کننده و شل کننده عضلانی
ردیف رفتار ویژه عینی (اهداف رفتاری)
1 مراحل مختلف بیهوشی را شرح دهد وخصوصیات یک دارو هوشبر ایده ال را بیان نماید
2 فارماکوکینتیک و فارماکودینامیک داروهای بیهوش کننده را بیان نماید
3 داروهای بیهوش کننده استنشاقی را نام برده و اثر آنها را بر اعضاء مختلف بدن شرح دهد
4 داروهای بیهوش کننده تزریقی را نام برده و اثر آنها را بر اعضاء مختلف بدن شرح دهد
5 مکانیسم عصبی انقباض عضلانی از نظر نوع گیرنده و تغییرات الکتروشیمیائی ایجاد شده در محل اتصال را توضیح دهد
6 مکانیسم کلی داروهای اختصاصی فلج کننده عصب-عضله و دسته بندی کلی آنها را توضیح دهد
7 مکانیسم داروهای فلج کننده دپلاریزان و غیر دپلاریزان توصیف نماید
8 انواع مکانیسم اثر و فارماکولوژی داروهای اسپاسمولیتیک را توصیف نماید
شماره جلسه: 10
اهداف کلی: میان ترم
ردیف رفتار ویژه عینی (اهداف رفتاری)
شماره جلسه: 11
اهداف کلی: آشنایی باداروهای ضد انعقادی و بند آورنده های خونریزی
ردیف رفتار ویژه عینی (اهداف رفتاری)
1 مکانیسم های تجمع پلاکت ها و انعقاد را شرح دهد
2 مکانسیم های ضد انعقادی طبیعی و از بین برنده لخته های طبیعی را توصیف نماید
3 گروه های دارویی مورد مصرف در اختلالات انعقادی خون را تعریف نماید
4 فارماکوکینتیک، مکانیسم اثر، موارد مصرف و عوارض هپارین را شرح دهد
5 فارماکوکینتیک، مکانیسم اثر، موارد مصرف و عوارض ناشی از مصرف وارفارین را توضیح دهد
6 مکانیسم اثر داروهای از بین برنده لخته و ترمبولیتیک ها را توصیف کند
7 مکانیسم اثر آسپیرین و سایر داروهای ضد پلاکت را شرح دهد
8 مهار کننده های مستقیم ترومبین و داروهای فیبرینولیتیک را توضیح دهد
شماره جلسه: 12
اهداف کلی: آشنایی باداروهای موثر بر سیستم تنفسی و گوارشی
ردیف رفتار ویژه عینی (اهداف رفتاری)
1 گیرنده های موجود در سیستم تنفسی را بشناسد و عمل آنها را توضیح دهد
2 گروه های دارویی گشاد کننده برونش ها را همراه با مکانیسم آنهاشرح دهد
3 فارماکوکینتیک،فارماکودینامیک،موارد مصرف و عوارض ناشی از کاربرد داروهای برونکودیلاتور را بیان کند
4 داروهای مورد مصرف در بیماریهای اسید-معدی را نام برده و مکانیسم عمل آنها را توصیف نماید
5 مهمترین عوارض جانبی و تداخل های داروهای مؤثر در بیماریهای اسید-معدی را نام ببرد
6 چند داروی مورد مصرف در تحریک حرکات دستگاه گوارشرا نام ببردو خصوصیات فارماکوکینتیکی و فارماکودینامیکی آنها را توضیح دهند.
7 داروهای مورد مصرف در یبوست واسهال را با ذکر مکانیسم عمل آنها بیان نماید
8 چند داروی مورد مصرف در تهوع و استفراغ را با ذکر مکانیسم عمل شرح دهد
شماره جلسه: 13
اهداف کلی: آشنایی باداروهای موثر بر سیستم اندوکرین
ردیف رفتار ویژه عینی (اهداف رفتاری)
1 هورمون های لوزالمعده و نقش آنها در تنظیم قند خون را شرح دهد
2 انواع داروهای ضد دیابت خوراکی و غیر خوراکی را نام ببرد و مکانیسم های اثر آنها را توصیف نماید
3 تاثیر فیزیولوژیک و فارماکولوژیک وبیماری های مرتبط با کم کاری و پر کاری هورمون های آدرنال بر بدن را توضیح دهد
4 کاربرد فارماکولوژیک استروئیدهاوگیرنده های استروئیدی و مکانیسم اثر آنها را بیان کند
5 محل ها و مراحل بیوسنتز هورمونهای گونادی طبیعی در بدن شامل استروژن ها و پروژستین ها و آندروژن ها و اعمال فیزیولوژیک آنهارا شرح دهد
6 کاربردهای درمانی استروژن ها و پروژستین،عوارض جانبی و تداخلات حاصل را توصیف کند
7 فیزیولوژی غده تیروئید و چگونگی ساخت هورمونهای تیروئیدی و بیماریهای مربوط به غده تیروئید را شرح دهد
8 نواع داروهای ضدتیروئید ،دینامک و کینتیک،عوارض جانبی و سمیت آنها را بیان نماید
شماره جلسه: 14
اهداف کلی: آشنایی با آنتی بیوتیکها1
ردیف رفتار ویژه عینی (اهداف رفتاری)
1 تقسیم بندی داروهای ضد باکتری بر اساس مکانیسم اثر آنهارا بیان نماید
2 مکانیسم اثرو خصوصیات فارماکوکینتیکی داروهای مختلف ضد باکتری را شرح دهد
3 عوارض جانبی مهم داروهای ضد باکتری را شرح دهد و نحوه مقابله با آنها را بیان کند
4 اهمیت فارماکولوژیک MIC ( حداقل غلظت مهاری)، باکتریو استاتیک و باکتریوساید را توضیح دهد
5 داروهای ضد باکتری وابسته به غلظت و وابسته زمان را توضیح دهد و برای هر کدام مثال دارویی نام ببرد
6 بتالاکتام ها را تعریف کند و تقسیم بندی داروهای بتالاکتام را بیان کند
7 مکانیسم اثر داروهای بتالاکتام را توضیح دهد
8 مکانیسمهای مقاومت دارویی را به داروهای بتالاکتام بیان کند
شماره جلسه: 15
اهداف کلی: آشنایی با آنتی بیوتیکها2
ردیف رفتار ویژه عینی (اهداف رفتاری)
1 دسته بندی پنی سیلینها را بیان کند
2 فارماکولوژی پنیسلین ها شامل طیف ضد میکروبی، کاربردد بالینی ، خصوصیات کینتیکی ، عوارض جانبی و تداخلات دارویی آنهارا شرح دهد
3 دسته بندی سفالوسپورینها را بیان کند
4 فارماکولوژی سفالوسپوینها شامل طیف ضد میکروبی، کاربردد بالینی ، خصوصیات کینتیکی ، عوارض جانبی و تداخلات دارویی آنها را بیان کند
5 چند داروی کارباپنمی ومونوباکتام را نام ببردو فارماکولوژی آنها را که شامل طیف ضد میکروبی، کاربردد بالینی ، خصوصیات کینتیکی ، عوارض جانبی و تداخلات دارویی است بصورت مقایسه ای توضیح دهد
6 ترکیبات مهار کننده آنزیم بتالاکتاماز را نام ببرد و فرآورده دارویی آنها را بیان کند و کاربرد بالینی آنها را توضیح دهد
7 مکانیسم وفارماکوکینتیک ماکرولیدها –کلیندا مایسین-موبیروسین،استروپتوگرامینها و تتراسیکلینها راشرح دهد
8 مکانیسم وفارماکوکینتیک امینو گلیکوزید ها و کلر امفنیکل،کینولونها وفلوروکینولونها ومترونیدازول را توضیح دهد
شماره جلسه: 16
اهداف کلی: آشنایی با داروهای ضد ویروس و ضد قارچ
ردیف رفتار ویژه عینی (اهداف رفتاری)
1 انواع ویروسهای بیماریزا و دسته بندی آنها را توصیف نماید
2 داروهای ضد ویروس موثر بر هرپس،هپاتیت ب،هپاتیت ث وآنفلوانزا را نام ببردومکانیسم اثر را همراه با کاربرد بالینی آنهابیان کند
3 عوارض جانبی، تداخلات دارویی ، نحوه مصرف و کینتیک داروهای ضد ویروس موثر بر هرپس،هپاتیت ب،هپاتیت ث وآنفلوانزا راشرح دهد
4 قارچها را دسته بندی کند و انواع قارچهای بیماری زا را نام ببرد
5 داروهای ضد قارچ را بر اساس نحوه مصرف (موضعی _سیستمیک) و بر اساس جایگاهی هدف دارویی در سلول قارچ شرح دهد
6 ترکیبات آزولی را تعریف کند و تفاوتهای فارماکولوژیک آنها از نظر طیف ضد قارچی و کینتیک بیان کند
7 انواع ترکیبات اکینوکاندینی را نام ببرد و فارماکولوژی آنها راشامل مکانیسم اثر، کاربرد بالینی، نحوه مصرف و عوارض جانبی توضیح دهد
8 انواع ترکیبات آریل آمینی را نام ببرد و فارماکولوژی آنها راشامل مکانیسم اثر، کاربرد بالینی، نحوه مصرف و عوارض جانبی توضیح دهد
شماره جلسه: 17
اهداف کلی: آشنایی باکنترل فارماکولوژیک پوسیدگی دندان و داروهای اورژانس پزشکی در دندانپزشکی
ردیف رفتار ویژه عینی (اهداف رفتاری)
1 داروهای مورد استفاده در اورژانس پزشکی در دندان پزشکی را طبقه بندی نماید و از هر گروه چند دارو را نام ببرد
2 مکانیسم داروهای اورژانس در دندان پزشکی را همراه با طرز عملکرد بالینی آنهاشرح دهد
3 داروهای اورژانس دندانپزشکی را با توجه به مسیر تجویز(پوستی،استنشاقی وتزریقی) توضیح دهد
4 چند داروی متداول و رایج در اورژانس دندانپزشکی را باتوجه به خصوصیات دینامیکی و کینتیکی آنها بیان نماید
5 مسیرهای پوسیدگی دندان را همراه با میزان آسیب دیدگی شرح دهد
6 مراحل دارودرمانی پیشگیری و جلوگیری از پوسیدگی دندان را توضیح دهد
7 انواع دهان شویه های طبیعی و سنتتیک را طبقه بندی نماید و ازهرگروه چندمورد رانام ببرد
8 اجزای بهداشتی خمیر دندان های مختلف را همراه با کاربرد مناسب آنها بشناسد و مکانیسم ضد پوسیدگی آنها را شرح دهد
9
شماره جلسه: 18
اهداف کلی: آشنایی با ویتامین ها و مواد معدنی و انواع تداخل های دارویی و اصول نسخه نویسی
ردیف رفتار ویژه عینی (اهداف رفتاری)
1 عوامل تنظیم کننده واثرات عمده هورمون هابر غلظت و هوموستاز کلسیم رادر خون را شرح دهد
2 عوامل تنظیم کننده واثرات عمده هورمون هابر غلظت و هوموستاز فسفر رادر خون را شرح دهد
3 انواع مکمل های دارویی شامل عناصر معدنی و ویتامین هاو کاربرد بالینی آنها را بیان نماید
4 مراحل جذب و ذخیره سازی ترکیبات معدنی مانند کلسیم وآهن و اثرات ویتامین ها و مشتقات آنها رابر آن شرح دهد
5 عوارض جانبی،تداخل ها و سمیت های ناشی از مصرف ترکیبات معدنی وویتامین هارا بیان نماید
6 مکانیسم تداخل داروئی در مرحله جذب ،انتشار،متابولیسم و دفع را با ذکر حداقل چند مثال توضیح دهد
7 انواع تداخلهای دینامیکی دارو با مکانیسمهایی چون تجمع و یا سینرژیسم را با چند مثال شرح دهد
8 تعریف نسخه ، اصول نسخه نویسی منطقی، مقررات مربوط به نسخه نویسی ، تجدید نسخه ، نوشتن داروهای مشابه ، تذکرات به بیماررا بیان نماید


رفرنس ها :
Basic and clinical pharmacology. Katzung, B.G. (eds.), Masters, S. B., Trevor, A. J.,(Associate Editors); McGraw-Hill, New York, 12th edition, 2012 . The Pharmacological Basis of Therapeutics. Hardman, J.G., Gilman, A.G., Brunton, L. L. (eds.) McGraw-Hill, New York, (12th Edition) Pharmacology Rang, H.P. , Dale, M.M. , Ritter, J.M. , Flower, R.J. and Henderson, G. Rang and Dale's Pharmacology. 7th edition. Elsevier; London, 2012.