اطلاعات مربوط به مدرس :
نام و نام خانوادگی : محمدرضا خاکسار آخرین مدرک تحصیلی: PhD رشته تحصیلی: سم شناسی
رتبه دانشگاهی: استادیار گروه آموزشی : مهندسی بهداشت حرفه ای سابقه آموزشی : 8
سابقه تدریس درس مورد نظر : 7
سایر مدرسین :
اطلاعات مربوط به فراگیران :
رشته تحصیلی: فوریت های پزشکی مقطع: کارشناسی ناپیوسته نیمسال تحصیلی: اول
سال تحصیلی: 1395
اطلاعات مربوط به درس : داروشناسی
نوع درس: تئوری تعداد واحد: 2 تعداد جلسه 17
تعداد ساعات : 34
اطلاعات مربوط به ارزشیابی :
نوع ارزشیابی : سازنده- پایانی نوع امتحان میان ترم: تشریحی، کوییز، تستی نوع امتحان پایان ترم: تشریحی، کوییز، تستی
اجزاءنمره نهائی
تکالیف (پژوهش و ترجمه):15درصد
حضور فعال:10درصد
امتحان میان ترم:15درصد
امتحان پایان ترم:50درصد
اطلاعات مربوط به نحوه تدریس:
شیوه آموزشاستراتژي آموزشي فعاليت هاي دانشجو رسانه هاي آموزشي عرصه آموزش
سخنرانی، بحث گروهی، یادگیری مبتنی بر تیم(TBL)استاد محور و دانشجو محور حضور به موقع در کلاس، شرکت در فعالیتهای گروهی کلاس و جلسات پرسش و پاسخ،پاسخ به کوئیزها ی مختلف کلاس،توجه به مطالب مطرح شده،یادداشت برداری از نکات مهم و پاسخ به سئوالات ترجمه مباحث مرتبط با داروشناسی
کتاب
کامپیوتر
ویدئو پروژکتور
ماژیک و وایت بورد
اینترنت
پاور پوینت
کلاس درس
شماره جلسه: 1
اهداف کلی: آشنایی باروشهای تجویز دارو و اشکال دارویی
ردیف رفتار ویژه عینی (اهداف رفتاری)
1 علم فارماکولوژی را تعریف کندو اهمیت آن را در آموزش پزشکی توصیف کند
2 علل نیاز به اشکال دارویی مختلف از داروها را توضیح دهد
3 اشکال دارویی جامد،مایع همگن و ناهمگن خوراکی را نام ببرد و ویژگی هر یک را توضیح دهد
4 انواع مختلف فرآورده های تزریقی و ویژگی هر یک را توضیح دهد
5 راه های تزریق و ملاحظات کلی در استفاده صحیح از فرآورده های تزریقی راشرح دهد
6 انواع فرآورده های استنشاقی را توضیح دهد و نحوه صحیح استفاده از آن ها را بیان کند
7 انواع فرآورده های موضعی را توضیح دهدوخصوصیات فرآورده های چشمی، بینی و گوشی را توصیف نماید
8 اشکال دارویی رکتال و واژینال را نام ببرد و مزایا و معایب آن ها را توضیح دهد
شماره جلسه: 2
اهداف کلی: آشنایی بافارماکوکینتیک و فارماکودینامیک داروها
ردیف رفتار ویژه عینی (اهداف رفتاری)
1 فرایند جذب داروها را شرح دهد و فاکتورها ی مؤثر بر آن را بیان کند
2 مفهوم فراهمی زیستی وپنجره درمانی را بیان نمایدو اهمیت بالینی آن را شرح دهد
3 منحنی غلظت زمان داروها را تفسیر نماید
4 تاثیر فاکتورهای فیزیولوژیک و خواص فیزیکوشیمیایی داروها را بر انتشار دارو شرح دهد
5 اهمیت متابولیسم داروها در بدن،فازهای 1و 2،محل های متابولیسم وسیستم متابولیسمی سیتوکروم P450را شرح دهد
6 معیارهای مقایسه کمی داروها مانندED50, potency, efficacy را توصیف کند
7 منحنی های مقدار -پاسخ و کاربرد آنها را نام برده و اهمیت آن ها را توضیح دهد
8 چگونگی تداخل داروها با رسپتورها و بروز پاسخ نسبت به داروها را تعریف کند
شماره جلسه: 3
اهداف کلی: آشنایی با محاسبات دوز دارویی
ردیف رفتار ویژه عینی (اهداف رفتاری)
1 با سیستم های اندازه گیری فیزیکی از قبیل جرم،وزن و حجم ترکیبات مختلف آشنا گردد
2 واحد های مختلف موجود در تعیین جرم و وزن ترکیبات جامد،مایع و گاز را تعریف کند
3 بتواند محاسبات را براساس غلظت و درصد برای ترکیبات مختلف دارویی انجام دهد
4 قادر خواهد بود که محاسبات را براساس نسبت های خاص توصیه شده نسبت به ترکیب اولیه انجام دهد
5 محاسبات مربوط به تجویز دارویی را برای گرو های خاص مانند اطفال و نوزادان انجام دهد
6 محاسبات تجویز دارویی را برای مراحل درمانی ویژه مانند شیمی درمانی انجام دهد
7 محاسبات مربوط به تجویز دارویی را برای گروه های خاص مانندزنان باردار انجام دهد
8 محاسبات مربوط به تجویز دارویی را برای گروه های خاص مانند سالمندان انجام دهد
شماره جلسه: 4
اهداف کلی: آشنایی باکلیات سیستم عصبی خودکار،داروهای سمپاتومیمتیک وپاراسمپاتومیمتیک
ردیف رفتار ویژه عینی (اهداف رفتاری)
1 فیزیولوژی و بیوشیمی سیستم اعصاب سمپاتیک و پاراسمپاتیک را شرح دهد
2 گیرنده های سیستم اعصاب سمپاتیک وپاراسمپاتیک را نام ببرد
3 مواد انتقال دهنده پیام ها را درسیستم اعصاب سمپاتیک و پاراسمپاتیک بیان کند
4 مراحل ساخت، ذخیره سازی و آزاد شدن نوروترانسمیتر های سسیتم عصبی سمپاتیک و پاراسمپاتیک را شرح دهد
5 مکانیسم اثر داروهای آگونیست گیرنده های آدرنرژیک را توصیف کند
6 اثرات فارماکولوژیک آگونیست های گیرنده های آدرنرژیک را در بدن شرح دهد
7 مکانیسم اثر داروهای آگونیست گیرنده های کولینرژیک را توضیح دهد
8 اثرات فارماکولوزیک آگونیست های گیرنده های کولینرژیک را در بدن شرح دهد
شماره جلسه: 5
اهداف کلی: آشنایی باداروهای ضد فشار خون
ردیف رفتار ویژه عینی (اهداف رفتاری)
1 هیپرتانسیون ومراحل افزایش فشار خون را شرح دهد
2 داروهای ضد فشار خون بالای شریانی را طبقه بندی کند
3 مکانیسم عمل هر کدام از گروه های دارویی ضد فشار خون را بیان کند
4 کارآیی هر کدام از گروه های دارویی ضد فشار خون را به اختصار توصیف کند
5 عوارض هر کدام از گروه های دارویی ضد فشار خون را بیان کند
6 موارد منع مصرف هر کدام از گروه های دارویی ضد فشار خون را بیان کند
7 معیار های کلی انتخاب داروهای ضد فشار خون را بیان کند
8 شرح دهد دربیمارانی که همراه هیپرتانسیون بیماری های دیگر نیز دارند از چه دارو یا داروهای انتخابی می توان استفاده کرد
شماره جلسه: 6
اهداف کلی: آشنایی باوازودیلاتورهاوداروهای ضد آریتمی و آنژین صدری
ردیف رفتار ویژه عینی (اهداف رفتاری)
1 فرآورده های مختلف دارویی در گروه نیترات ها را نام ببردوتفاوت های کاربردی بین فرآورده های فوق را شرح دهد
2 مکانیسم عمل داروهای مسدد کانال کلسیم را بیان کند
3 اثرات قلبی عروقی داروهای مسدد کانال کلسیم را توضیح دهد
4 مکانیسم اثر ضد آنژین بتابلاکرها را شرح دهد
5 مکانیسم عمل داروهای ضد آنژین را شرح دهد
6 گروه های دارویی ضد آریتمی را نام ببردواز هر گروه چند داروی مهم را توصیف کند
7 کاربردهای بالینی و عوارض جانبی داروهای ضد آریتمی را بیان کند
8 تداخلات مهم دارویی داروهای ضد آریتمی را بیان کند
شماره جلسه: 7
اهداف کلی: آشنایی باداروهای آرام بخش و خواب آور
ردیف رفتار ویژه عینی (اهداف رفتاری)
1 دسته های مختلف دارویی رابا توجه به اثرات ضد اضطراب، آرام بخش و خواب آوری نام ببرد
2 مکانیزم اثر تضعیف سیستم عصبی مرکزی بوسیله داروهای ضد اضطراب، آرام بخش و خواب آوررا بیان نماید
3 واژه های اختصاصی چون آثار سداتیوی و هیپنوتیکی داروها را تعریف نماید
4 دسته جات مختلف شیمیائی داروهای سداتیو- هیپنوتیک را توصیف نماید
5 ویژگی های کینتیکی داروهای سداتیو - هیپنوتیک اعم از جذب، توزیع، متابولیسم و دفع آنها را شرح دهد
6 کاربردهای بالینی اختصاصی سداتیو - هیپنوتیک ها را بیان کنند
7 داروهای سداتیو-هیپنوتیک با اثرات اختصاصی خواب آوری و ضد اضطرابی و مزیت آنها بر سایر سداتیوهیپنوتیک ها را توصیف نماید
8 تداخل های مهم دارویی دسته های مختلف دارو های سداتیو هیپنوتیک رابا سایر داروها بیان کند
شماره جلسه: 8
اهداف کلی: آشنایی باداروهای مورد استفاده در روانپزشکی
ردیف رفتار ویژه عینی (اهداف رفتاری)
1 دسته های مختلف داروهای موثر در درمان افسردگی را نام ببرد
2 عوارض جانبی و تداخل های مهم دسته های مختلف دارو های ضد افسردگی را شرح دهد
3 موارد استفاده کلینیکی این داروها را علاوه بر درمان افسردگی بیان نماید
4 دسته های مختلف داروهای ضدجنون را توصیف نماید
5 اختلاف بین داروهای ضدجنون تیپیک و آتیپیک را از نظر کلینیکی شرح دهد
6 عوارض جانبی و تداخل های مهم دسته های مختلف دارو های ضدجنون را توضیح دهد
7 انواع بیماری صرع و مشخصات هر یک را بیان نماید
8 داروهای مورد استفاده در انواع صرع را همراه با مکانیسم و اثر درمانی بیان کند
شماره جلسه: 9
اهداف کلی: میان ترم
ردیف رفتار ویژه عینی (اهداف رفتاری)
شماره جلسه: 10
اهداف کلی: آشنایی با مسکن ها و داروهای مخدر
ردیف رفتار ویژه عینی (اهداف رفتاری)
1 درد و بی دردی (آنالژی) را تعریف کند
2 منشا اوپیوئیدها را شرح دهدو رسپتورهای اوپیوئید ها را نام ببرد
3 داروهای اوپیوئیدی را بر اساس فارماکودینامی آنها طبقه بندی کند و شرح دهد
4 اثرات فارماکولوژیک و موارد استفاده کلینیکی داروهای اوپیوئیدی را بیان کند
5 اختلافات بین داروهای اوپیوئیدی با اثر آگونیستی خالص و با اثر مخلوط آگونیستی - آنتاگونیستی را بیان کند
6 مهمترین خطر در مسمومیت با این داروها و روش مقابله با آن را بیان کند
7 اصطلاحاتی چون وابستگی،تحمل،قطع مصرف و سندرم عقب نشینی را تعریف کند
8 فارماکولوژی داروهای مورد سومصرف اعتیاد آور و غیر اعتیاد آور را توصیف نماید
شماره جلسه: 11
اهداف کلی: آشنایی با داروهای موثر در فوریتهای تنفسی
ردیف رفتار ویژه عینی (اهداف رفتاری)
1 طبقه بندی داروهای مؤثر در فوریت های تنفسی را توصیف نماید
2 نقش داروهای ضد التهاب و داروهای گشاد کننده برونش را فوریت های تنفسی بیان کند
3 مکانیسم و اثرات اثرکورتیکواستروئیدها را در فوریت های تنفسی شرح دهد
4 مکانیسم اثر داروهای تثبیت کننده میانجی های التهابی را در فوریت های تنفسی را توضیح دهد
5 روش تجویز و عوارض جانبی داروهای تثبیت کننده میانجی های التهابی را در درمان آسم بیان نماید
6 مکانیسم اثر داروهای شل کننده عضلات صاف برونش ها را در فوریت های تنفسی توضیح دهد
7 داروهای موثر بر مسیر لوکوترین ها را در درمان آسم نام ببرد
8 مکانیسم عمل مهار کننده های گیرنده های لوکوترین وروش تجویز آنها را توضیح دهد
شماره جلسه: 12
اهداف کلی: آشنایی با داروهای موثردر درمان دیابت
ردیف رفتار ویژه عینی (اهداف رفتاری)
1 ضرورت درمان دیابت و عوارض ناشی از عدم کنترل قند خون رابیان نماید
2 هورمون های لوزالمعده و نقش آنها در تنظیم قند خون راتوضیح دهد
3 هایپرگلیسمی و هیپوگلیسمی و مدیریت دارویی آنها را تعریف نماید
4 انواع داروهای ضد دیابت خوراکی و مکانیسم های اثر آنها را شرح دهد
5 انواع و طرز مصرف فراورده ای انسولینی را توصیف نماید
6 عوارض انسولین و داروهای ضد دیابت خوراکی و مدیریت آن را بیان نماید
7 داروهای جدید در درمان دیابت را با توجه به مکانیسم عمل توضیح دهد
8 تعادل در مصرف مواد خوراکی همراه بااهمیت دارو درمانی مناسب دیابت را توصیف نماید
شماره جلسه: 13
اهداف کلی: آشنایی با داروهای موثر بر دستگاه گوارش
ردیف رفتار ویژه عینی (اهداف رفتاری)
1 داروهای پروکینتیک و مکانیسم اثر آنها را شرح دهد
2 موارد استفاده درمانی وتداخل های مهم دارویی داروهای پروکینتیک را بیان کند
3 دسته بندی دارو های ملین را بر مبنای مکانیسم اثر بیان کند
4 دارو های ضد اسهال را نام ببرد ومکانیسم اثر آنها را بیان کند وموارد کاربرد وعوارض جانبی دارو های ضد اسهال را شرح دهد
5 دارو های ضد تهوع واستفراغ را نام ببرد ومکانیسم اثر آنها را بیان کند وموارد کاربرد وعوارض جانبی آنها را شرح دهد
6 خصوصیات فارماکوکینتیکی و فارماکودینامیکی متوکلوپرامید را توضیح دهد وتفاوت فارماکولوژیک آن رابا دومپریدون بیان نماید
7 چند داروی مسبب یبوست را همراه با مکانیسم عمل توضیح دهدوبسته به وضعیت بیمار، مناسبترین ملین برای رفع یبوست وی را بیان نمایند
8 استراتژی درمان انواع IBS (همراه با اسهال، یبوست و یا درد) را توضیح دهد
شماره جلسه: 14
اهداف کلی: آشنایی با داروهای موثردر فوریت های عصبی و ضد تشنج ها
ردیف رفتار ویژه عینی (اهداف رفتاری)
1 واژه های اختصاصی چون آثارسداتیوی و هیپنوتیکی داروها را تعریف کند
2 روش درمانی توصیه شده دسته جات مختلف شیمیائی داروهای سداتیو-هیپنوتیک را همراه باتداخلات دارویی آنها توضیح دهد
3 اطلاعات کلی در زمینه اختلالات سایکوز واسکیزوفرنیا اعم از علایم و دلایل ایجاد بیماری را شرح دهد
4 مکانیسم اثر داروهای ضد سایکوز و تاثیر آنها را بر انواع مختلف گیرند ه ها (گیرنده های دوپامینی ، آلفا آدرنرژیک ، موسکارینی ،هیستامینی و سروتونینی) بیان نماید
5 داروهای مورد استفاده در انواع صرع را نام ببرد
6 انواع مکانیسم عمل داروهای ضدصرع راشرح دهد
7 گروههای مختلف داروهای ضد افسردگی راطبقه بندی نموده و داروهای هر دسته را بیان نماید
8 مکانیسم عمل داروهای ضد افسردگی را همراه با تداخلات داروئی و عوارض جانبی توضیح دهد
شماره جلسه: 15
اهداف کلی: آشنایی با مصرف داروها در دوران بارداری،زایمان و نوزادان
ردیف رفتار ویژه عینی (اهداف رفتاری)
1 نحوه تاثیرتغییرات فیزیولوژیک بارداری برفارماکودینامی و فارماکوکینتیک داروهارا بداند
2 طبقه بندی مصرف داروها در دوران بارداری را انجام دهدو از هرگروه چنددارورانام ببرد
3 داروهای کاربردی در بیماریهای شایع ناشی از بارداری را همراه با مکانیسم اثربخش دارویی آنها شرح دهد
4 مهمترین عوارض جانبی دسته های مختلف دارویی در حاملگی و اثرات ناخواسته آنها بر جنین را شرح دهد
5 طبقه بندی داروهای کاربردی در هنگام زایمان را انجام دهدو نحوه تاثیر این داروها را شرح دهد
6 مهمترین عوارض جانبی ناشی از کاربرد موارد دارویی و اثرات ناخواسته آنها بر زایمان را شرح دهد
7 طبقه بندی مصرف داروها در دوران شیردهی را انجام دهد وداروهایی که مصرف آنها در دوران شیردهی با خطرات کمتری همراه است را بیان نماید
8 مهمترین عوارض جانبی دسته های مختلف دارویی که در شیردهی مصرف می شود را شرح دهد
شماره جلسه: 16
اهداف کلی: آشنایی با تداخلات دارویی و داروهای بدون نسخه
ردیف رفتار ویژه عینی (اهداف رفتاری)
1 نتایج کلی حاصل از تداخلات داروئی را شرح دهند
2 مکانیسمها و نتایج تداخل در جذب،انتشار،متابولیسم و دفع را توضیح دهند
3 انواع تداخلهای دینامیکی داروئی را توضیح دهند
4 از انواع تداخلهای داروئی با مکانیسم تغییر در مکانیسم انتقال دارو به محل اثرواختلال در تعادل آب والکترولیتها حداقل چند مثال را بیان کند
5 در خصوص استفاده از داروهای OTC توسط اقشار خاص جامعه (افراد مسن و دیابتی) توضیح دهند
6 از داروهای بدون نسخه مورد مصرف در بیماریهای دستگاه گوارش (یبوست، اسهال، سوء هاضمه و نفخ شکم) حداقل سه دارو را شرح دهد
7 از داروهای بدون نسخه مورد مصرف در بیماریهای تنفسی (آلرژی، آسم، سرماخوردگی) حداقل سه دارو را توضیح دهد
8
شماره جلسه: 17
اهداف کلی: آشنایی با مسمومیت های دارویی
ردیف رفتار ویژه عینی (اهداف رفتاری)
1 داروهایی ماننداوپیوئیدها، مواد توهم زا و آمفتامینهاومکانیسم سمیت آنها توضیح دهد
2 کنترل مسمومیتهابا داروهایی مانند اوپیوئیدها، مواد توهم زا و آمفتامینها را از لحاظ تشخیص، درمان و پیشگیری شرح دهد
3 انواع آنتی دوتها عمومی و اختصاصی را توصیف نماید
4 باآنتی دوتهای موجود در کشور ما آشنایی پیدا کرده و مکانیسم اثر آنها رابیان نماید
5 لزوم وجود و فواید مراکز اطلاع رسانی مسمومین را توصیف کند
6 نحوه پایدارسازی و احیائ بیماررا بیان نماید
7 نحوه پیشگیری از جذب سموم به بدن مانند ایجاد استفراغ، شستشوی معده و تجویز شارکول را توضیح دهد
8 مراقبتهای اجتماعی و روانی و حقوقی بعد از رفع مسمومیتها را توصیف کند
شماره جلسه: 18
اهداف کلی: آشنایی با داروهای موجود در آمبولانس و ضد عفونی کننده ها
ردیف رفتار ویژه عینی (اهداف رفتاری)
1 داروهای سمپاتومیمتیک و پاراسمپاتومیمتیک مورد نیازدر آمبولانس را همراه با مکانیسم و موارد اثربخشی توضیح دهد
2 داروهای گروه نیترات مورد نیازدر آمبولانس را همراه با مکانیسم و موارد اثربخشی شرح دهد
3 داروهای ضد آریتمی و دیس آریتمی مورد نیاز در همراه با مکانیسم و موارد اثربخشی بیان نماید
4 داروهای آرام بخش،ضد اضطراب،ضد تشنج و خواب آور مورد نیاز در آمبولانس را همراه با مکانیسم و موارد اثربخشی بیان کند
5 داروهای ضد درد و التهاب مخدر،گلوکوکورتیکوئیدی و آنتاگونیست نارکوتیک را همراه با مکانیسم و موارد اثربخشی توصیف کند
6 هدف از گندزدایی و گندزدایی موثر را تعریف نماید تکنیکهای گندزدایی را نام برده و توصیف نماید
7 گندزداها را بر حسب سطح اثر بخشی تقسیم بندی نمایدو موارد استفاده آنها را با ذکر معایب و مزایا توضیح دهد
8 روشهای فیزیکی و شیمیایی ضدعفونی و استریلیزاسیون را نام برده و کاربرد هریک راهمراه با مکانیسم،موارد مصرف ،مزایا و معایب آن توضیح دهد


رفرنس ها :
Basic and clinical pharmacology. Katzung, B.G. (eds.), Masters, S. B., Trevor, A. J.,(Associate Editors); McGraw-Hill, New York, 12th edition, 2012 . The Pharmacological Basis of Therapeutics. Hardman, J.G., Gilman, A.G., Brunton, L. L. (eds.) McGraw-Hill, New York, (12th Edition) Pharmacology Rang, H.P. , Dale, M.M. , Ritter, J.M. , Flower, R.J. and Henderson, G. Rang and Dale's Pharmacology. 7th edition. Elsevier; London, 2012 جودیت هاپفر دکلین،آپریل هزرد والرند.ترجمه جهانگیر رضایی فارماکولوژی برای پرستاران،آخرین چاپ