اطلاعات مربوط به مدرس :
نام و نام خانوادگی : محمدرضا خاکسار آخرین مدرک تحصیلی: PhD رشته تحصیلی: سم شناسی
رتبه دانشگاهی: استادیار گروه آموزشی : مهندسی بهداشت حرفه ای سابقه آموزشی : 8
سابقه تدریس درس مورد نظر : 7
سایر مدرسین :
اطلاعات مربوط به فراگیران :
رشته تحصیلی: مهندسی بهداشت محیط مقطع: کارشناسی پیوسته نیمسال تحصیلی: اول
سال تحصیلی: 1397
اطلاعات مربوط به درس : شیمی عمومی عملی
نوع درس: عملی تعداد واحد: 1 تعداد جلسه 17
تعداد ساعات : 34
اطلاعات مربوط به ارزشیابی :
نوع ارزشیابی : سازنده- پایانی نوع امتحان میان ترم: ندارد نوع امتحان پایان ترم: تستی - تشریحی، DOPS( ارزیابی مهارتهای عملی و دادن بازخورد)
اجزاءنمره نهائی
بررسی نحوه انجام آزمايش بادقت و صحت در اندازه گیری بصورت فردی و گروهی طی جلسات عملی:15درصد
تهیه گزارش کار هر آزمايش و بررسی نتايج کمی گزارش شده از مجهول :20درصد
حضور منظم و دقیق در جلسات آزمایشگاه:5درصد
مشارکت فعال در کوئیز ها وپاسخ به سئولات شفاهی مطرح شده در جلسات:10درصد
امتحان پایان ترم:50درصد
اطلاعات مربوط به نحوه تدریس:
شیوه آموزشاستراتژي آموزشي فعاليت هاي دانشجو رسانه هاي آموزشي عرصه آموزش
سخنرانی در مورد نحوه انجام آزمایش مورد نظرو مکانیسم عمل انجام آزمایشها در چند گروه مجزا به صورت عملی پرسش و پاسخ در خصوص نتایج آزمایش ها بررسی گزارش های آزمایشگاهی و ارائه بازخورد از طرف دانشجویان واستاد بررسی کوییزها و تعاملات دانشجویان در پاسخ گویی به سئولات شفاهی مطرح شدهپیش سازمان دهنده و گام به گام حضور منظم و دقیق در جلسات عملی آزمایشگاه شرکت همه اعضاء یک گروه در انجام آزمایش رجوع به منابع معرفی شده به منظور تهیه گزارش کار ارائه منظم و کامل گزارش کار در تاریخ تعیین شده شرکت فعال در پرسش وپاسخ و کوییزهای کلاسی شرکت در امتحان پایان ترم
کتاب
کامپیوتر
ویدئو پروژکتور
ماژیک و وایت بورد
اینترنت
پاور پوینت
مواد و تجهیزات آزمایشگاه
آزمایشگاه
شماره جلسه: 1
اهداف کلی: آشنایی با وسایل و تجهیزات،مواد شیمیایی و اصول کار در آزمایشگاه شیمی عمومی
ردیف رفتار ویژه عینی (اهداف رفتاری)
1 انواع وسیله شیشه ای مورد نیاز در وزن سنجی و حجم سنجی آزمایشگاه شیمی عمومی را فهرست نماید وطرز کار باهریک را توضیح دهد.
2 طرز کار اولیه وسایل مورد نیاز در خصوص آماده سازی نمونه(آنالیت) در آزمایشگاه شیمی عمومی را شرح دهد.
3 طرز کار اولیه با تجهیزات و دستگاه های مورد نیازدر آزمایشکاه شیمی عمومی و کاربرد هریک را بیان نماید.
4 جایگاه،برچسب و علائم هشداردهنده ترکیبات شیمیایی مورد نیاز در آزمایشگاه شیمی عمومی را بازگونماید
5 نکات ایمنی کار با وسایل و ترکیبات شیمیایی موجوددر درآزمایشگاه شیمی عمومی را توضیح دهد.
6 درمورد وسایل و امکانات تجهیزاتی اصلی مورد نیاز در آزمایشگاه شیمی عمومی گزارشی را تهیه نماید.
7
شماره جلسه: 2
اهداف کلی: آشنایی با نحوه تعیین چگالی مایعات
ردیف رفتار ویژه عینی (اهداف رفتاری)
1 ثابت فیزیکی چگالی را تعریف نماید و اجزای محاسباتی ان را برشمرد.
2 ابزارهای لازم برای اندازه گیری چگالی یک مایع خالص شامل آب را تهیه نماید و بتواند با آنها کار کند.
3 فرآیند تعیین چگالی مایع را توضیح دهد و مراحل عملی آن را انجام دهد.
4 فرمول محاسبه چگالی را بنویسد ومقادیر مربوط به وزن و حجم را برای محاسبه چگالی مایع درداخل فرمول قرار دهد.
5 مراحل عملی و محاسباتی فوق را نیزدر مورد مایع خالص اتیل الکلتکرار کند.
6 مراحل عملی و محاسباتی فوق را نیزدر مورد مایع خالص نفت تکرار کند.
7
شماره جلسه: 3
اهداف کلی: آشنایی با نحوه اندازه گیری دمای ذوب و جوش
ردیف رفتار ویژه عینی (اهداف رفتاری)
1 مفهوم ذوب و دمای ذوب را توضیح دهد.
2 مواد وتجهیزات لازم برای سنجش دمای ذوب را تهیه نماید.
3 ابزارهای لازم برای سنجش دمای ذوب را آماده نماید و بتواند با آنها کار کند.
4 دمای ذوب مجهول داده شده را به روش میکرو اندازه گیری کند، و گزارش دهد
5 مفهوم فشار بخار و نقطه جوش را بیان نماید.
6 مواد وتجهیزات لازم برای سنجش دمای جوش را تهیه نماید.
7 ابزارهای لازم برای سنجش دمای جوش را آماده نماید و بتواند با آنها کار کند.
8 دمای جوش مایع داده شده را به روش میکرو اندازه گیری کند و گزارش دهد.
9
شماره جلسه: 4
اهداف کلی: آشنایی با نحوه تعیین آب تبلور املاح متبلور
ردیف رفتار ویژه عینی (اهداف رفتاری)
1 مولکول های حاوی آب تبلور را شرح دهد و چند مورد ازآنها را بنویسد.
2 وسایل آزمایشگاهی و ترکیبات شیمیایی لازم برای تعیین آب تبلور املاح را آماده کند و باآنها کار نماید.
3 مراحل مختلف فرآیند تعیین آب تبلور را توضیح دهد و مراحل عملی آن را انجام دهد و تکرار نماید.
4 نحوه محاسبه تعداد مول آب تبلور رادر فرآیند تعیین آب تبلور،بنویسد.
5 با در نظر گرفتن فرمول محاسباتی،تعداد مول های آب تبلور را برای ترکیبی مانند سولفات مس به دست آورد.
6 تغییرات محاسباتی در صورت تغییر عوامل محیطی مانند دما را در میزان آب تبلور بازگو کند ودر روند محاسبه اعمال نماید.
7
شماره جلسه: 5
اهداف کلی: آشنایی با خصوصیات محلول ها و طرز تهیه آن
ردیف رفتار ویژه عینی (اهداف رفتاری)
1 محلولهای استاندارد را تعریف کند وخصوصیات محلولهای اولیه استاندارد را برشمرد.
2 با توجه به اطلاعات موجودبرروی ظروف از قبیل درصد غلظت وزنی و حجم وزنی میزان مول اسید خالص را محاسبه نماید.
3 محلول با غلظت معین ومشخص از یک محلول استاندارد تهیه نماید.
4 مراحل عملی محاسبه درصد وزنی،حجمی و وزنی-حجمی را در مورد چند محلول شرح دهد و مراحل عملی آن را انجام دهد.
5 مفهوم مولاریته را توضیح دهد وچند محلول با مولاریته مشخص و براساس درصد وزنی تهیه کند.
6 براساس چگالی محلول با غاظت مشخص و درصد وزنی،مولاریته چند محلول را بعد تهیه محلول، محاسبه کند و گزارش دهد.
7
شماره جلسه: 6
اهداف کلی: آشنایی با مفاهیم غلظتی محلولها و تعیین اکی والان گرم
ردیف رفتار ویژه عینی (اهداف رفتاری)
1 مفهوم مولالیته را همراه با مفاهیم محاسباتی آن توضیح دهد وچند محلول مولال را تهیه کند.
2 مفهوم نرمالیته و انواع اکی والان گرم را شرح دهد واز روی رابطه بین آنها،میزان ظرفیت ونرمالیته اسید را برآورد کند.
3 وسایل آزمایشگاهی لازم برای تهیه محلول نرمال اسیدی، بازی و نمکی با غلظت مشخص را آماده کند و باآنها کار نماید.
4 مراحل عملی محاسباتی تهیه محلول را با توجه به غلظت،نرمالیته و اکی والان گرم بنویسد.
5 مراحل عملی تهیه محلول نرمال اسیدی، بازی و نمکی با غلظت مشخص را انجام دهدو داده های تکرار آزمایش ها را ثبت کند.
6 جدول مربوط به غلظت و درصد حجمی و چگالی محلول های تهیه شده را رسم نماید.
7
شماره جلسه: 7
اهداف کلی: آشنایی با PHمتری و تعیین غلظت اسید وبازازطریق PH سنجی
ردیف رفتار ویژه عینی (اهداف رفتاری)
1 اصول PH سنجی در محیط اسیدی و قلیایی را شرح دهد.
2 چند مورد سنجش با کاغذ PH متر انجام دهد و با دستگاه PH سنج مقایسه کند.
3 اجزای دستگاه PH سنج را برشمرد و مراحل عملی کالیبره نمودن آن راانجام دهد.
4 مواد وتجهیزات لازم برای سنجش حجمی یک سود با یک اسید کلریدریک توسط دستگاه PH سنج را تهیه نماید.
5 مراحل عملی اندازه گیری غلظت سود توسط اسید کلریدریک را توسط دستگاه PH سنج انجام دهد.
6 با استفاده از تغییرات حجم میزان،منحنی تغییرات PH را ثبت نموده و با استفاده ازرابطه اکی والان،نرمالیه سود مجهول را محاسبه نماید و گزارش دهد.
7
شماره جلسه: 8
اهداف کلی: آشنایی با نحوه انجام آزمایش تعیین حدود PH محلول های با استفاده از شناساگرها
ردیف رفتار ویژه عینی (اهداف رفتاری)
1 مفهوم PH وهیدورلیز را تعریف کند و چند ترکیب که هیدرولیز می شوند را نام ببرد.
2 ابزار وتجهیزات ومواد لازم برای انجام آزمایش تعیین PH محلول مورد نظر را آماده کند و باآنها کار نماید.
3 چندشناساگرها استاندارد برای تعیین PH را نام ببرد وخصوصیات عملکردی آنها را برشمرد.
4 مراحل عملی آزمایش تعیین PH چند محلول مورد نظر را انجام دهدو آزمایش ها را تکرار نماید.
5 با توجه به داده های تکرار از شناساگرها و محلول های استفاده شده،جدول تغییرات رنگ PH را رسم نماید.
6 جدول نتایج رابا جداول استاندارد مقایسه کند و درستی عمل آزمایش را بررسی نماید.
7
شماره جلسه: 9
اهداف کلی: آشنایی با تاثیر غلظت برمیزان انجام واکنش های شیمیایی
ردیف رفتار ویژه عینی (اهداف رفتاری)
1 اثر غلظت به عنوان یک عامل اساسی در تغییر میزان واکنش ها را براساس نوع آنها توضیح دهد.
2 محلول لازم شیمیایی برای تعیین میزان تاثیر غلظت را براساس فرآیند آزمایش و غلظت های مورد نظر تهیه نماید.
3 ابزارهای لازم برای سنجش میزان تاثیر غلظت در انجام واکنش ها را آماده نماید و بتواند با آنها کار کند.
4 فرآیند سنجش میزان تاثیر غلظت را همراه با رسم واکنش شرح دهد و مراحل عملی آن را انجام دهد و تکرار نماید.
5 جدول انجام آزمایش براساس تغییر غلظت اجزای محلول درحجم کلی محلول های شیمیایی و تغییرات ظاهری تهیه کند.
6 جدول مربوط به تغییرات سرعت واکنش نسبت به تغییرات غلظت را رسم نماید و از روی آن نتیجه گیری کند.
7
شماره جلسه: 10
اهداف کلی: آشنایی با نحوه تعیین وزن اتمی منیزیوم و تعیین فرمول شیمیایی اکسید منیزیوم
ردیف رفتار ویژه عینی (اهداف رفتاری)
1 شرایط واکنش برای تعیین وزن اتمی منیزیوم را شرح دهد و واکنش آن را بنویسد.
2 ابزارها مواد لازم برای تعیین وزن اتمی منیزیوم را آماده نماید و بتواند با آنها کار کند.
3 بعد توضیح مراحل عملی تعیین وزن اتمی منیزیوم ، آنها راانجام دهد و تکرار نماید.
4 مجمع روابط محاسباتی مراحل عملی مربوط به تعیین وزن اتمی منیزیوم با توجه به حجم گاز مصرفی بنویسد.
5 با کاربرد داده های بدست آمده آزمایش وترسیم رابطه موجود،وزن اتمی منیزیوم را محاسبه کند و گزارش دهد.
6 خطاها و اشتباهات مربوط به انجام آزمایش را برشمرد و راه های برطرف کردن آنها را بازگو کند.
7
شماره جلسه: 11
اهداف کلی: آشنایی با شرایط انحلال رسوب ها و فرآیندرسوب گیری
ردیف رفتار ویژه عینی (اهداف رفتاری)
1 مفهوم قابلیت حل شدن وعوامل محیطی موثر بر آن در حین انجام واکنش را شرح دهد.
2 مواد وابزار لازم برای انجام آزمایش قابلیت حل شدن اسید اگسالیک در آب را تهیه کند و با آنها کار نماید.
3 مراحل عملی آزمایش قابلیت حل شدن اسید اگسالیک در آب را با توجه به تغییرات دمایی انجام دهد و تکرار نماید.
4 منحنی مربوط به حلالیت اسید اگسالیک در آب طی دماهای متفاوت فرآیند انجام شده را رسم نماید و آن را توجیه کند.
5 فرآیند سنجش حجمی(گراویمتری) برای تعیین رسوب گیری و تعیین درصد و خالص سازی ترکیبات را توضیح دهد.
6 مواد وابزار لازم برای انجام سنجش حجمی(گراویمتری) برای تعیین رسوب گیری را آماده نماید و با آنها کار کند.
7 با کاربرد معرف مناسب فرآیند رسوب گیری و جداسازی را انجام دهد.
8
شماره جلسه: 12
اهداف کلی: آشنایی با روش تعیین ید توسط پتاسیم یدات در سنجش های حجمی اکسایش وکاهش
ردیف رفتار ویژه عینی (اهداف رفتاری)
1 ویژگیهای تیتراسیون های اکسید و احیا را برشمرد و کاربرد آنها رابیان کند.
2 شناساگرهای لازم برای اکسید و احیا ونحوه عملکرد آنها را بیان کند.
3 مراحل عملی تیتراسیون های یدومتری را تشریح کند.
4 واکنش های اساسی مابین تیوسولفات ویدوتغییرات عدداکسایش آنها را بنویسید.
5 معرف چسب نشاسته را تهیه کندو نحوه کاربردآن در تیتراسیون یدومتری را شرح دهد.
6 محلول ید و سدیم تیو سولفات با غلظت مشخص را آماده سازی کند.
7
شماره جلسه: 13
اهداف کلی: ادامه آشنایی با روش تعیین ید توسط پتاسیم یدات در سنجش های حجمی اکسایش وکاهش
ردیف رفتار ویژه عینی (اهداف رفتاری)
1 ابزارهای لازم برای استاندارد نمودن سدیم تیو سولفات با پتاسیم یدات را تهیه کند.
2 مراحل استاندارد نمودن سدیم تیو سولفات با پتاسیم یدات را انجام دهد وتکرار نماید و تغییرات رنگ را مشاهده کند.
3 ابزارهای لازم برای استاندارد نمودن محلول ید با محلول تیوسولفات استاندارد را تهیه کند.
4 مراحل استاندارد نمودن محلول ید با محلول تیوسولفات استاندارد را انجام دهد وتکرار نماید و تغییرات رنگ را مشاهده کند.
5 نمونه مجهول را آماده سازی و تعیین مقدار کند.
6 با کاربرد مقادیرمعلوم و حجم به دست آمده دررابطه و همینطوراز طریق واکنش شیمیایی نرمالیته محلول ید را محاسبه کند و گزارش دهد.
7
شماره جلسه: 14
اهداف کلی: آشنایی با نحوه انجانم تیتراسیون رسوبی به روش آرژانومتری
ردیف رفتار ویژه عینی (اهداف رفتاری)
1 فرآیند تیتراسیون سنجش حجمی رسوبی جهت تعیین غلظت یک ماده درمحلول را شرح دهد و انواع روش های آن را برشمرد.
2 ویژگیهای شناساگرلازم برای تیتراسیون نقره سنجی را بازگوکند و نحوه عملکرد شناساگر نیترات نقره را بیان کند.
3 ابزارهای و غلظت های لازم نمونه برای سنجش حجمی رسوبی را آماده سازی کند و بتواند با آنها کار کند.
4 فرآیند سنجش حجمی تیتراسیون رسوبی را همراه با رسم واکنش شرح دهد و مراحل عملی آن را انجام دهد و تکرار نماید.
5 مراحل آزمایش استاندارد ثانویه برای تعیین غلظت مشخص را با توجه به تغییر رنگ انجام دهد.
6 مولاریته و نرمالیته کلرید سدیم ومحتوای کلر را در نمونه محاسبه کند و گزارش دهد.
7
شماره جلسه: 15
اهداف کلی: آشنایی با روش سنجش حجمی اکسایش وکاهش پرمنگنات پتاسیم
ردیف رفتار ویژه عینی (اهداف رفتاری)
1 واکنش سنجش حجمی براساس واکنش های اکسایش و کاهش را تشریح کند.
2 محلول ها پرمنگنات پتاسیم با غلظت مناسب برای سنجش حجمی اکسایش وکاهش را آماده سازی نماید.
3 محلول استاندارد لازم برای سنجش حجمی اکسایش وکاهش با کاربرد محلول پرمنگنات پتاسیم را تهیه نماید.
4 ابزارهای لازم برای سنجش حجمی اکسایش وکاهش با کاربرد محلول پرمنگنات پتاسیم را آماده کند.
5 مراحل عملی استاندارد کردن محلول پرمنگنات پتاسیم با محلول استاندارد را انجام دهد وتکرار نماید.
6 با کاربرد مقادیر حجم به دست آمده در سنجش ونرمالیته موجوددر رابطه،نرمالیته محلول پرمنگنات پتاسیم را محاسبه کند و گزارش دهد.
7
شماره جلسه: 16
اهداف کلی: آشنایی با روش شناسایی کاتیون ها توسط شناساگر
ردیف رفتار ویژه عینی (اهداف رفتاری)
1 خصوصیات کلی روش تشخیص کیفی محلول های آبی دارای یون های مثبت(کاتیون ها) و برشمرد.
2 با استفاده ازاسید کلریدریک از کاتیون های گروهI یا نقره تشکیل رسوب دهد.
3 رسوب کلرید سرب رااز سایر رسوبها جداسازی نماید و حضور کاتیون سرب را تایید نماید.
4 رسوب کلرید نقره را باتشکیل کمپلکس از رسوب کلرید جیوه جدا نماید و حضور کاتیون نقره راتایید نماید.
5 رسوب کلرید جیوه راجداسازی نماید و تفاوت رنگ آن رانسبت به سایر کاتیون ها مشاهده کند.
6 نگاره فرآیند جداسازی کیفی کاتیون های گروه I را با ذکر جزئیات ترسیم نماید.
7
شماره جلسه: 17
اهداف کلی: آشنایی با روش شناسایی آنیون ها توسط شناساگر
ردیف رفتار ویژه عینی (اهداف رفتاری)
1 خصوصیات کلی روش تشخیص کیفی محلول های آبی دارای یون های منفی(آنیون ها) رابرشمرد.
2 با استفاده از انجام واکنش بر روی آب لوله کشی،حضور آنیون کلر وتشکیل رسوب را تشخیص دهد ومعادله واکنش رابنویسد.
3 آنیون سولفات رابا تشکیل رسوب با شناساگر مناسب شناسایی کند ومعادله واکنش رابنویسد.
4 آنیون کربنات رابا تشکیل رسوب با شناساگر مناسب شناسایی کند و تغییرات رنگ رسوب رامشاهده کند ومعادله واکنش رابنویسد.
5 آنیون فسفات رابا تشکیل رسوب با با شناساگر مناسب شناسایی کند ومعادله واکنش رابنویسد.
6 آنیون نیترات رابا تشکیل رسوب با با شناساگر مناسب شناسایی کند و تغییرات رنگ رسوب رامشاهده کند ومعادله واکنش رابنویسد.
7


رفرنس ها :
شیمی عمومی برای رشته های مهندسی، چاپ هفتم(ویرایش چهارم)، تالیف دکترغلامعباس پارسافر،دکتر مهدی جلالی هروی، دکترمحمدرضا سعیدی و دکتر مهران غیاثی ، ناشر : نشردانشگاه صنعتی اصفهان،1392 جداسازی و شناسایی ترکیبات آلی (رشته شیمی) ،طیبه پرتوی،دانشگاه پیام نور،1390 آزمایش های شیمی (1)، مؤلفان:علی سیداصفهانی، مرضیه گرد، عباس غلامی، مرتضی خلخالی، حسین آقائی، منصور عابدینی، هانی تعصبی، ناشر: شرکت چاپ و نشر کتابهای درسی ایران،1390 آزمایشگاه شیمی عمومی1(رشته شیمی) ، مؤلفان:محمود محراب زاده، باقر قیافه داودی،ناشر: دانشگاه پیام نور،تاریخ نشر: 1393 آزمایشگاه شیمی عمومی 1، مؤلفان:فریبا ملکیان،افسرعلیزاده عظیمی،دکترعباس جانزاده،دکترمهردادشریف،ماندانا صابرتهرانی،انتشارات جهاددانشگاهی واحد خوارزمی،1394 دستور کار آزمایشگاه شیمی عمومی،دانشکده علوم پایه دانشگاه شاهد،1392 آزمایشگاه شیمی عمومی،دکتر اعظم انارکی فیروز ومهندی آرزو واعظ نایینی،انتشارات دانشگاه تربیت شهید رجایی،1394 آزمایشگاه شیمی عمومی عملی،مولفان:محسن صرافین وناهید شاه حسینی،انتشارات دانشگاه تهران،1391 آزمایشگاه شیمی عمومی 2،علی اکبر شامل،انتشارات دانشگاه گیلان،1386 آزمایشگاه شیمی عمومی 2،اسماعیل وصالی شربیانی،ناشر اندیشه سرا،1389 آزمایشگاه شیمی عمومی،محمد رزمجو،انتشارات دانشگاه صنعتی امیرکبیر(پلی تکنیک تهران)،1392